Upanişad, Sanskritçe = ustanın yanındakiler, Upa = yanında, sad = oturmak
Vedaların son bölümü. Hint düşüncesinde felsefe ve din öğretisi. Hinduizm'in felsefi ve daha çok mistik yapıdaki kutsal kitaplarıdır, Şruti kategorisinde yer alırlar. Literal olarak "yanıbaşına oturmak" anlamına gelir.
Bu metinler geçmişte Hindu rişilerinin ("peygamberlerin") öğrencilerine öğrettiği gizli bilgilerdi, Vedalar'ın sonu (Vedanta) ve tamamlayıcısı olarak görülürler.
200'ün üzerinde Upanişad vardır ama Muktika Upanişad, yalnızca 108 Upanişad'ın ismini listeler, bu nedenle resmi upanişad sayısının 108 olduğu söylenebilir. Bir Hindu efsanesine/inanışına göre Upanişad' ların toplam sayısı eskiden 1180 idi. Ama zamanla çoğu kayboldu ve elimizde ancak birkaç yüz Upanişad kaldı.
En eski Upanişadlar Brihadaranyaka Upanişad ve Çandogya Upanişad'dır.
En eski Upanişadlar Brihadaranyaka Upanişad ve Çandogya Upanişad'dır.
